การเลือกม่านแสงนิรภัย (Safety Light Curtain) เป็นส่วนหนึ่งของอุปกรณ์ Machine Safety มีหน้าที่ทำการป้องกันความปลอดภัยในงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงาน บทความนี้จะนำเสนอวิธีการเลือกม่านแสงนิรภัยให้เหมาะสมกับการใช้งานของคุณ

สิ่งที่ต้องคำนึงในการเลือกม่านแสงนิรภัย (Safety Light Curtain)

ประเภทของระดับความร้ายแรง (category, type)

ระดับความร้ายแรงเป็นปัจจัยอันดับแรกในการเลือกใช้ สำหรับม่านแสงเซฟตี้ที่ใช้คือ ระดับ 2 (type 2) และ ระดับ 4 (type 4) สรุปการแบ่งให้เข้าใจง่ายๆ ตามภาพด้านล่าง

Degree of Risk ระดับความเสี่ยงแบ่งออกเป็น

E – Extreme Risk (16-25) ความเสี่ยงระดับสูงสุด ต้องมีแผนการจัดการที่แน่นอน
H – High Risk (10-15) ความเสี่ยงระดับสูง เตรียมการ เตรียมแผนการจัดการไว้รองรับ
M – Moderate Risk (4-9) ความเสี่ยงระดับกลาง ควรติดตามความเสี่ยงเป็นระยะ เพื่อวางแผนการจัดการ
L – Low Risk (1-3) ความเสี่ยงระดับต่ำ อาจยอมรับความเสี่ยงไว้ได้ หรือคอยติดตามระบุระดับความเสี่ยงเป็น

สรุปว่าถ้าเกิดอันตรายทำให้ได้รับบาดเจ็บแต่ไม่ถึงขั้นพิการให้ใช้ type 2 แต่ถ้าหากเกิดเหตุอันตรายขึ้นทำให้พิการหรือเสียชีวิต และมีการใช้งานเป็นประจำให้ใช้ type 4 โดย type 4 จะมีวงจรการป้องกันถึง 2 ชั้น เพื่อให้ระบบความปลอดภัยมีเสถียรภาพสูงสุด

ม่านแสงนิรภัย (Safety Light Curtain) ถูกแบ่งออกตามประเภทของระดับความอันตราย (ความเสี่ยง) ที่กำหนดไว้ในมาตรฐาน ISO 13849-1 แบ่งเป็น 5 ระดับ ประกอบด้วย ประเภท B และประเภท 1-4

Category B : อุปกรณ์ป้องกันภัยขั้นพื้นฐานทั่วไป

Category 1 : อุปกรณ์ป้องกันภัยขั้นพื้นฐานที่มีความน่าเชื่อถือสูงกว่า B

Category 2 : อุปกรณ์นิรภัยจะมีระบบตรวจสอบการทำงานของตัวเอง จะรู้ได้ว่าตัวอุปกรณ์มีความผิดปกติเกิดขึ้นหรือไม่ โดยผู้ใช้เลือกใช้ฟังก์ชันการตรวจสอบการทำงานของอุปกรณ์

Category 3 : อุปกรณ์นิรภัยมีระบบตรวจสอบการทำงานของตัวเองโดยอัตโนมัติเฉพาะในส่วนที่สำคัญหรือส่วนที่มีโอกาสเสียได้มาก

Category 4 : อุปกรณ์นิรภัยมีระบบตรวจสอบการทำงานของตัวเองอย่างสมบูรณ์ ความบกพร่องที่เกิดขึ้นในส่วนใดๆของอุปกรณ์ ระบบจะแจ้งเตือนและจะมีระบบสำรองทำงานแทนเพื่อให้ระบบความปลอดภัยยังทำงานได้อยู่

มาตรฐานที่รับรอง

มีข้อกำหนดพื้นฐานบางประการที่ต้องพิจารณาสำหรับผลิตภัณฑ์ความปลอดภัยทั้งหมด รวมถึงมาตรฐานอย่าง ISO 13849-1, IEC 62061 ซึ่งเน้นความน่าเชื่อถือในการควบคุม

ในกรณีของม่านแสง คุณควรมองหาข้อมูลความปลอดภัยเพิ่มเติม เช่น ระดับความปลอดภัย (Performance Level: PL) ที่อุปกรณ์ความปลอดภัยมอบให้ สำหรับม่านแสงแบรนด์ ESPE ของเรา มี PL ที่ระดับ 4 นอกจากนี้ และ มาตรฐาน ISO 13849-1

ความละเอียดหรือความสามารถในการตรวจจับ

14 mm , D เป็นแบบที่ละเอียดที่สุด และติดตั้งใกล้เครื่องจักรมากที่สุด ในพื้นที่จำกัดและเครื่องจักรที่อันตรายมากๆ เรามีความจำเป็นต้องเลือกม่านแสงเซฟตี้ที่ละเอียดที่สุดและเป็น type4 เหมาะกับการป้องกันนิ้ว

20-30 mm , C ส่วนมากใช้กับงานป้องกันทั่วๆไป โดยต้องติดให้ห่างจากบริเวณที่มีอันตรายมากกว่าความยาวของมือหรือประมาณ 30 cm หมายความว่าความละเอียดนี้เหมาะกับการป้องกันมือหรือแขน

50 mmขึ้นไป, A B ในแบบนี้จะใช้ป้องกันคนไม่ให้เดินเข้าไปในบริเวณที่เป็นอันตราย โดยจะมีระยะยิงไกลมากกว่า 30 m ขึ้นไป เหมาะกับการป้องกันร่างกาย

รูปแบบการทำงาน

แบ่งตามรูปแบบการทำงานได้ 2 แบบ ดังนี้

แบบ auto หรือ trip

การทำงาน คือ เมื่อตรวจจับเจอมือเครื่องจักรจะหยุดทำงานและเมื่อเอามือออกมาเครื่องจักรจะทำงานต่อได้เลย การทำงานแบบนี้เหมาะสำหรับงานที่ต้องการความต่อเนื่อง และรวดเร็ว ซึ่งอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจะไม่ร้ายแรงนัก

แบบ manual หรือ latch

การทำงาน คือ เมื่อตรวจจับเจอมือ เครื่องจักรจะหยุดทำงานและเมื่อเอามือออกมาเครื่องจักรจะหยุดทำงานค้างอยู่อย่างนั้น จนกว่าเราจะกดปุ่ม reset เครื่องถึงจะทำงานต่อ การทำงานแบบนี้เหมาะสำหรับงานที่มีความอันตรายมาก เช่น เครื่องปั๊มขึ้นรูปชิ้นงานใหญ่

ระยะปลอดภัยขั้นต่ำคือเท่าไหร่

ควรคำนวณระยะปลอดภัยขั้นต่ำเสมอเพื่อตัดสินใจว่าจะติดตั้งม่านแสงนิรภัยไว้ที่ไหน เพื่อให้แน่ใจว่าเมื่อมีสิ่งข้ามเขตการตรวจจับของม่านแสง เครื่องจะหยุดทำงานก่อนที่บุคคลนั้นจะถึงแหล่งที่มาของอันตราย การคำนวณระยะปลอดภัยขั้นต่ำจะพิจารณาพารามิเตอร์หลายประการ รวมถึงความสามารถในการตรวจจับของม่านแสง เวลาหยุดรวมของเครื่องจักร และลักษณะเฉพาะของการติดตั้งม่านแสง

ความทนทาน

โรงงานผลิตส่วนใหญ่มักจะพบปัญหากับปัจจัยด้านด้านสิ่งแวดล้อม เช่นอุณหภูมิ ความชื้นส่วนเกิน และปัจจัยอื่นๆ ที่สามารถทำลายอุปกรณ์ได้ง่าย ม่านแสงจำเป็นต้องทนทานต่อความกดดันเหล่านี้ ม่านแสงแบรนด์ ESPE series ESE มีช่วงอุณหภูมิการทำงานที่กว้างและทนต่อการใช้งานในงานแปรรูปโลหะและการแปรรูปอาหารได้ดี

วงจรและการเชื่อมต่อของอุปกรณ์

วงจร Safety light curtain — Wire connection ESPE ESE series

ม่านแสงนิรภัยสามารถเชื่อมต่อได้หลายวิธี เช่น การเชื่อมต่อกับ Safety relays module ,การเชื่อมต่อโดยตรงกับ PLC (Programmable Logic Controller), โดยพิจารณาถึงความสามารถในการประมวลผลสัญญาณและการตอบสนองต่อการป้องกันภัยในระบบงานนั้นๆ และการ wiring สายควรใช้สายสัญญาณที่มีคุณภาพสูงและมีการป้องกันการรบกวน เพื่อให้แน่ใจว่าการสื่อสารระหว่างม่านแสงและระบบควบคุมเป็นไปอย่างเสถียร ควรมีแผนการบำรุงรักษาและการตรวจสอบ เพื่อให้แน่ใจว่าม่านแสงนิรภัยอยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งานอยู่ตลอดเวลา

การเลือกม่านแสงนิรภัยไม่ใช่เพียงแค่เลือกจากราคาเท่านั้น แต่ควรพิจารณาคุณสมบัติและความเหมาะสมของม่านแสงกับการใช้งานของคุณ เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ปฏิบัติงานได้รับการป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยในทุกสถานการณ์

การเลือกม่านแสงนิรภัยที่ถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุและเพิ่มความปลอดภัยในการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ